terug naar alle events

FD Energiedebat – Energy Port Rotterdam

Rotterdam als de duurzame energy port van Europa

Dinsdag 26 maart 2013
Delen

Verslag

Rotterdam wil de energy port van Noordwest-Europa worden. Samen met energieproducenten en bedrijfsleven wil de havenstad de basis leggen voor de circulaire economie waar herbruikbaarheid van grondstoffen en energie-efficiency voorop staan.

Tekst: Sjors Rodenburg

Maar hoe haalbaar is deze ambitie en wat betekent het voor de energietransitie? En wat doen Antwerpen en Hamburg ondertussen? Deze en andere vragen kwamen aan bod tijdens het zevende FD Energiedebat op dinsdag 26 maart op de RDM Campus in de Rotterdamse haven.

Ambitieus pakket

Onder de paraplu Rotterdam Climate Initiative heeft de havenstad een ambitieus pakket doelstellingen geformuleerd. Zo wil de stad in 2025 50% CO2 besparen ten opzichte van 1990. Een flinke opgave, erkende ook Alexandra van Huffelen, wethouder Duurzaamheid van de gemeente Rotterdam. ‘We stoten hier de meeste CO2 per vierkante centimeter uit ter wereld.’

Hoewel er in de Rotterdamse plannen ook ruimte is voor duurzame energiebronnen als zon, wind en biomassa valt of staat de ambitie met het afvangen en opslaan van CO2 in de grond. Deze techniek, carbon capture and storage (CCS), moet meer dan de helft van de 27 megaton die bespaard moet worden voor zijn rekening nemen. Lege olie- en gasvelden voor de Nederlandse kust moeten daarvoor gebruikt worden.

Lege gasvelden in de Noordzee

Volgens Jan Bert Schutrops, directeur van de Nederlandse tak van opslagbedrijf Vopak, hebben we geen keus: ‘Zonder CCS is het een onmogelijk opgave.’ Bas Hennissen, directeur chemische industrie en massagoederen bij Port of Rotterdam, noemt CCS dé manier om te verduurzamen. ‘Doordat wij hier zoveel CO2 uitstoten, is het juist noodzakelijk om de technologie hier te testen.’

Maar volgens Hans Altevogt, campagneleider Klimaat en Energie bij Greenpeace, is het nog helemaal geen uitgemaakte zaak dat er CO2 in lege olie- en gasvelden in de Noordzee wordt opgeslagen. Hij werd daarin gesteund door Alexander Weissink, correspondent voor Het Financieele Dagblad in Rotterdam. ‘Zelfs het demonstratieproject komt niet van de grond. Het is al herhaaldelijk uitgesteld.’

Financiële plaatje

De Rotterdamse wethouder is er echter van overtuigd dat de CO2 over enkele jaren onder de Noordzee wordt gestopt. Ook energiebedrijf EON, dat met haar nieuwe kolencentrale op de Maasvlakte CO2 wil af gaan vangen, heeft nog altijd de intentie om er mee door te gaan, benadrukte Elco Speelman, directeur Operative Energy Economics bij EON Benelux. ‘We zijn druk bezig om het financiële plaatje rond te krijgen. We hopen in het voorjaar een definitief besluit te kunnen nemen.’

Cruciaal is de CO2-prijs, de prijs die energiebedrijven en de industrie betalen om CO2 uit te mogen stoten. Lag de prijs in 2008 nog op bijna € 38 per ton, inmiddels is die gezakt tot een schamele € 4. Hierdoor kost CCS op dit moment te veel geld. Weissink sprak van een ‘perverse prikkel’ in het systeem. ‘De CO2-prijs moet zo laag mogelijk zijn om kolen te verstoken, maar om de CO2 op te slaan en er geld mee te kunnen verdienen moet ie juist zo hoog mogelijk zijn.’

Te veel CO2-rechten

Volgens Greenpeace-campagneleider Altevogt kunnen we beter een CO2-heffing of kolentax invoeren. Hier zagen de andere sprekers echter niets in. ‘Dan gaan de vervuilende Duitse bruinkoolcentrales overuren draaien’, aldus havenman Hennissen. Vopak-directeur Schutrops was feller in zijn bewoordingen. ‘Als we de industrie onconcurrerend maken, valt de werkgelegenheid weg’, zei hij. ‘Dan krimpt de economie en roepen we grote problemen over onszelf af.’

De meeste sprekers zien meer in het verbeteren Europese systeem van emissiehandel (ETS). ‘We hebben een goed systeem’, zei Hennissen. ‘Het enige probleem is dat er gewoon te veel rechten zijn vrijgegeven.’ Alleen FD-correspondent Weissink plaatste enkele kanttekeningen. ‘Als de CO2-prijs omhoog gaat, lachen ze zich in Amerika en Azië helemaal gek. Alle industrie trekt dan daar naartoe.’

Offshore windcondities

Hoewel CCS de hoofdmoot van de plannen vormt, heeft de haven ook ambities op andere terreinen, zoals het plaatsen van krachtige windturbines . ‘De zeewering rondom de tweede Maasvlakte heeft offshore windcondities aan land’, wist Hennissen. ‘Ons plan is om grootschalig windenergie op te wekken.’

Ook lege lappen grond en grote daken moeten worden voorzien van zonnepanelen en krijgen schone schepen korting op hun liggeld. Daarnaast moet er meer overtollige restwarmte naar de stad worden gebracht om huizen en kantoren te verwarmen en kan er meer gedaan worden met biobrandstoffen, zei Van Huffelen. ‘Zo krijgen schonere schepen een goedkoper parkeertarief dan vieze schepen.’

Ondanks alle ambities en inspanningen gaat het Rick Bosman, researcher bij het Dutch Research Institute for Transitions (DRIFT), niet snel genoeg. Volgens de jonge onderzoeker moeten we vol inzetten op hernieuwbare energie. ‘In 2050 wil de overheid een 100% duurzame energievoorziening’, zei hij. ‘Als dit de oplossingen zijn waar de belangrijkste spelers uit de Rotterdamse haven mee kunnen komen, zie ik het somber in.’

Lees meer
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans
Foto: Jeroen Oerlemans

Sprekers

Hans Altevogt

Campagneleider Klimaat en Energie bij Greenpeace

olgens hem is aardgas onmisbaar bij de transitie van onze huidige energievoorziening naar een meer duurzame voorziening.

Rick Bosman

Researcher DRIFT

Naast adviseur in de energietransitie schrijft hij ook voor onder meer Het Financieele Dagblad en European Energy Review.

Gijs den Brinker

Journalist Het Financieele Dagblad

Schrijft voornamelijk over ontwikkelingen op het gebied van energie en klimaat, zoals CO2-opslag, stroomnetten en schaliegaswinning.

Bas Hennissen

Directeur chemische industrie Port of Rotterdam

Nauw betrokken bij duurzaamheidsprojecten, zoals met een transitie van petrochemie naar biochemie en met de bouw van windturbines.

Alexandra van Huffelen

Wethouder Duurzaamheid Rotterdam

Daarnaast bestuurslid van ICLEI, een internationale vereniging van gemeenten die samenwerken aan duurzaamheid.

Jan Bert Schutrops

Directeur Vopak Nederland

Is er heilig van overtuigd dat we nog tientallen jaren elk jaar meer fossiele brandstoffen nodig hebben.

Elco Speelman

Director Operative Energy Economics E.ON Benelux

Verantwoordelijk voor contracten met grootindustriële klanten en co-siting. Gelooft in het grootschalig bijstoken van biomassa.

Alexander Weissink

Correspondent Het Financieele Dagblad in Rotterdam

Volgt de verduurzaming van de Rotterdam haven van dichtbij en met een kritische oog. C02-afvang is de kern van de zaak.

Bekijk alle 8 sprekers

Presentator

Roelof Hemmen

Presentator, journalist, dagvoorzitter

Anchor in het kwadraat. Dagelijks te horen op BNR Nieuwsradio. Ook vaste presentator van het FD Energiedebat

Locatie

RDM Campus

Heijplaatstraat 23, 3089JB, Rotterdam

Plan uw route

RDM Rotterdam is een unieke evenementenlocatie; de combinatie van historie, haven en industrie en innovatie biedt inspiratie voor ieder event. Van techniekfestival tot dansvoorstelling en van congres tot dance event.

Voor wie?

In het FD Energiedebat gaan we op zoek naar oplossingen om de energietransitie te versnellen. Hoe kunnen grootverbruikers hun productie verduurzamen? Wie gaat de energietransitie betalen? Gaan innovaties de haperende energietransitie redden?

Deze en andere vragen worden door specialisten uit de politiek, het bedrijfsleven en de wetenschap beantwoord. Iedereen die iets doet in of heeft met de energietransitie is van harte welkom.

Andere events