terug naar alle events

FD Energiedebat – nieuwe allianties

Dringend gezocht: nieuwe allianties voor de energietransitie

Woensdag 12 oktober 2016
Delen

Verslag

Het Energieakkoord uit 2013 bracht partijen samen die elkaar voorheen vooral in de haren vlogen. Maar samen iets afspreken is nog iets anders dan samen iets uitvoeren. Hoe loopt die samenwerking nu en wat kan er beter om de energietransitie te versnellen?

Tekst: Sjors Rodenburg

Tijdens het FD Energiedebat, 12 oktober in de Jaarbeurs in Utrecht, probeerden de aanwezigen om daar een antwoord op te geven. Dat bleek nog niet eenvoudig. Of moeten de millennials het maar voor ons gaan oplossen?

Het debat vond plaats twee dagen voordat minister Henk Kamp de resultaten van de Nationale Energieverkenning en de evaluatie van het Energieakkoord zou presenteren. Maar de cijfers uit de lekten al eerder uit en zoemden dan ook rond tijdens het FD Energiedebat; we zitten in Nederland niet op 19% CO2-reductie ten opzichte van 1990, maar op 23%. Daarmee wordt de Europese doelstelling ruimschoots gehaald en komt zelfs de door de rechter in het Urgenda-vonnis opgelegde 25% binnen handbereik.

Een opsteker voor Kamp en alle partijen die daar hard aan hebben gewerkt, maar geen reden om op de lauweren te rusten. De vraag was dan ook: hoe nu samen verder werken aan de energietransitie? Dat lijkt een lastige opgave, constateerde FD-energiejournalist Bert van Dijk, omdat beide kampen vaak lijnrecht tegenover elkaar staan. Aan de ene kant zetten de ‘gelijkhebberigge, zelfingenomen’ mensen uit de groene hoek de hakken in het zand en aan de andere kant geven de ‘onhandige en gevoelloze’ traditionele olie- en gasbedrijven geen duimbreed toe.

Bemiddeling

‘Ik zie bereidheid bij onze leden om iets verder over het hek heen te kijken dan zij in het verleden deden’, zei Erik Klooster, directeur van de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie, maar hij erkende dat goede voorbeelden van samenwerking – het delen van restwarmte bijvoorbeeld – schaars waren. Ook Hans Coenen, vicepresident corporate strategy & portfolio management bij Gasunie erkende dat nog niet alles naar wens verloopt. ‘Samenwerking is noodzakelijk om drie redenen: CO2-reductie, CO2-reductie en CO2-reductie’, stelde hij. ‘Maar het gebeurt te weinig. Voor een deel komt dat omdat we discussiëren op basis van emotie en niet op basis van feiten.’

Toch zag hij dat er op kleine schaal wel degelijk mooie initiatieven ontstaan. Zoals de duurzame, rijdende winkel van het energieloket in Groningen, waar inwoners eenvoudig energiebesparende maatregelen kunnen kopen. ‘Dat is een samenwerking van gemeente en bedrijven, waaronder Gasunie, waarbij de bewoners goed worden begeleid naar duurzaam wonen. Een perfect voorbeeld van hoe we willen samenwerken.’

Lian Merkx, manager Energie bij de Vereniging van Nederlands Gemeenten (VNG) kent het project in Groningen en volgens haar zijn er in de rest van Nederland tal van dergelijke ‘rijdende circussen’. Gemeenten kunnen volgens haar een bemiddelende rol spelen. ‘Er is namelijk sprake van marktfalen. De vraagkant wacht tot het aanbod naar hen komt en de aanbodzijde wil weten waar de vraag blijft. Dat proberen wij bij elkaar te brengen.’

Maar volgens Teun Bokhoven, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, kunnen gemeenten nog veel meer doen. Hij vindt dat de overheid een voorbeeldfunctie heeft. ‘Het grootste deel van de gemeentelijke gebouwen heeft een label C of minder. Als gemeentes dat aanpakken, dan zal dat tractie geven en kunnen veel partijen aanhaken.’

Kleine stapjes

Verduurzaming van de woningvoorraad gaat te traag. Cindy van de Velde, directeur van de Vereniging Eigen Huis (VEH) en Jan Willem van de Groep, aanjager bij de Stroomversnelling, zien net als Lian Merkx dat de markt hier faalt. Maar hun oplossingen staan lijnrecht tegenover elkaar.

Van de Velde: ‘De meeste leden van de VEH vinden dat ze verantwoordelijk zijn voor de verduurzaming van hun woningen, maar zij denken wel in kleine stapjes en willen niet in één keer een heel huis verduurzamen.’ Daar mogen ze zo over denken, zei Van de Groep, dat wil nog niet zeggen dat je daar dan in mee moet gaan. ‘Het is flauwekul, we kunnen doelstellingen niet halen met kleine stapjes’, zei hij. In plaats daarvan moeten nieuwe instrumenten als de energieprestatievergoeding en objectleningen ervoor zorgen dat duizenden woningen in één keer naar nul op de meter gaan.

Die opvatting neigt naar verplichtingen; een woord waar Patrick Lammers, chief commercial officer bij Essent, van gruwelt. ‘Je moet mensen verleiden en niet bestraffen. Ze zelf keuzes laten maken. Dat hoef je niet voor hen te doen.’

Generatiekloof

Er ís helemaal geen kloof tussen groen en fossiel, betoogden Patrick en Milan van der Meulen, van de energie-startup Enie.nl, voorafgaand aan het debat. Er is een kloof tussen oud en jong. ‘Deze revolutie zal getrokken worden door de nieuwe generatie’, zeiden ze, om daar zachter, bijna verontschuldigend, aan toe te voegen: ‘én de gevestigde orde.’ Maar hun pleidooi was helder. Niet voor niets ligt bij een disruptief bedrijf als Tesla de gemiddelde leeftijd van de medewerkers ruim onder de dertig. Laat de millennials dus maar hun gang gaan, dan komt het wel goed.

Eenzelfde geluid was te horen bij Pauline Westendorp van NEWNRG. ‘De jonge generatie bedenkt de duurzame innovaties, terwijl het Energieakkoord wordt uitgevoerd door het bestaande regime.’Dat hoeft echter geen probleem te zijn, stelde Geertje van Hooijdonk, hoofd energie bij Natuur en Milieu. ‘De grote corporates moeten de kennis van innovatieve startups inschakelen. Zo kan je de generatiekloof overbruggen.’

Hoe gecompliceerd het allemaal ligt in de energietransitie werd bij het Energiedebat misschien nog wel het mooist geïllustreerd door een opmerking van Pauline Westendorp, die de fossiele sector in één adem een handreiking deed én een veeg uit de pan gaf: ‘We hebben een periode vóór Parijs en een periode ná Parijs. Nu is de tijd van samenwerken, zelfs met de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie, want zij weten ook wel dat ze na 2030 geen werk meer hebben.’

Lees meer
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher
Foto: Sander Nieuwenhuys en Gracia Visscher

Sprekers

Teun Bokhoven

Voorzitter Nederlandse Vereniging Duurzame Energie

Maakt zich sterk voor volledig hernieuwbare energievoorziening in 2050. Bokhoven onderhandelde mee over het Energieakkoord.

Hans Coenen

Vicepresident corporate strategy Gasunie

Verzorgt het transport van aardgas en groen gas in Nederland en Noord-Duitsland. Daarvoor financieel directeur bij de Duitse tak.

Jan Willem van de Groep

Initiatiefnemer de Stroomversnelling

Met dit project hoopt hij in vijf jaar tijd 111.000 huurwoningen energieneutraal te krijgen. Eerder was hij regisseur van EnergieSprong.

Geertje van Hooijdonk

Hoofd Energie bij Natuur en Milieu

Zet zich in voor een duurzame wereld door overheden, bedrijven en de politiek aan te sporen duurzame oplossingen te gebruiken.

Erik Klooster

Directeur Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie

Vertegenwoordigt de belangen van negen petroleumindustriemaatschappijen in Nederland. Werkte eerder voor BP, EON en NMa (nu ACM).

Patrick Lammers

Chief commercial officer Essent

Werkte eerder al als directeur B2C en als directeur van Powerhouse en Westland Energie Services, twee dochters van Essent.

Lian Merkx

Manager Energie VNG

Coördineert het programma dat gemeenten ondersteunt bij het energieakkoord. Eerder werkte ze bij kennisorganisatie Platform31.

Patrick van der Meulen

Oprichter van Enie.nl

Zijn bedrijf garandeert de opbrengst van zonne-energie door het verschil terug te betalen als deze tegenvalt.

Cindy van de Velde

Directeur Vereniging Eigen Huis

Komt op voor de belangen van huizenbezitters. Zo koopt het collectief energie in voor haar leden en geeft het bespaaradvies.

Pauline Westendorp

Specialist hernieuwbare energie

Werkt met haar initiatief Wij Krijgen Kippen aan de productie van eigen schone energie met lokale bronnen.

Bekijk alle 10 sprekers

Presentator

Roelof Hemmen

Presentator, journalist, dagvoorzitter

Anchor in het kwadraat. Dagelijks te horen op BNR Nieuwsradio. Ook vaste presentator van het FD Energiedebat

Voor wie?

In het FD Energiedebat gaan we op zoek naar oplossingen om de energietransitie te versnellen. Hoe kunnen grootverbruikers hun productie verduurzamen? Wie gaat de energietransitie betalen? Gaan innovaties de haperende energietransitie redden?

Deze en andere vragen worden door specialisten uit de politiek, het bedrijfsleven en de wetenschap beantwoord. Iedereen die iets doet in of heeft met de energietransitie is van harte welkom.

Locatie

Media Plaza

Croeselaan 6, 3521 CA Utrecht

Plan uw route

Media Plaza is een van de meest moderne en innovatieve congres- en vergaderlocaties in Europa. Media Plaza is opgebouwd uit 20 foyers en sessiezalen. Miljoenen ledlampjes, innovatieve toepassingen en ultramoderne faciliteiten op het gebied van beeldprojectie, geluidseffecten en inrichting geven elke ruimte een uniek karakter.

Andere events